DAROWIZNA
Umowa darowizny - co to jest ? Warunki umowy darowizny.
Darowizna jest umową w drodze której darczyńca przenosi nieodpłatnie rzecz obdarowanego określony składnik majątku. Cechą charakterystyczną darowizny jest to, że jest darczyńca realizuje umowę kosztem własnego majątku, nie chcąc niczego w zamian. Oświadczenie darczyńcy wymaga formy aktu notarialnego, aczkolwiek umowa zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego jest ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Wyjątkiem są darowizny nieruchomości, które dla swojej ważności zawsze wymagają sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego.
Na gruncie przepisów prawa wszystkie darowizny są opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn. Nie zawsze jednak podatek zapłacimy. W treści ustawy wskazane zostały kwoty wolne od podatku Do jakiej kwoty darowizna bez podatku?
– 36120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
– 27090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
– 5733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej powyższe kwoty. Ponadto zawierając umowę darowizny z osobą nam bliską możemy skorzystać ze zwolnienia. Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (tzw. zerowa grupa podatkowa). Darowizna w rodzinie jest zatem zwolniona z podatku od spadków i darowizn pod warunkiem zgłoszenia jej właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w terminie sześciu miesięcy od dnia, kiedy powstał obowiązek podatkowy. Co oznacza, że umowa darowizny w pierwszej linii, np. darowizna pomiędzy wstępnym i zstępnym tj. darowizna dla rodziców czy darowizna dla dziecka nie pociąga za sobą obowiązku zapłaty podatku. Nie zapłaci także podatku obdarowany, który dla którego podstawą nabycia składników majątkowych jest darowizna od dziadków. Nawet wielkokrotna darowizna w rodzinie korzysta ze zwolnienia z podatku.
W pozostałych przypadkach obdarowany musi podatek zapłacić. W przypadku darowizn dokonywanych przed notariuszem, to notariusz jest zobowiązany obliczyć, pobrać i odprowadzić podatek od darowizny na konto właściwego Urzędu Skarbowego. Wysokość podatku uzależniona jest od:
a) grupy podatkowej w której znajduje się nabywca:
– grupa I obejmuje małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów,
– grupa II obejmuje zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych,
– grupa III obejmuje innych nabywców.
b) podstawy opodatkowania, pomniejszonej o kwotę wolną od podatku.
Przedmiotem umowy darowizny mogą być nieruchomości. Najczęściej spotykane to: darowizna działki, darowizna mieszkania, darowizna lokalu mieszkalnego, darowizna lokalu użytkowego, darowizna spółdzielczego prawa do lokalu czy darowizna domu.
W obrocie prawnym często mamy do czynienia także z darowizną środków pieniężnych. Czy darowizna pieniędzy od rodziców również korzysta ze zwolnienia ? Odpowiedź na tak zadane pytanie będzie uzależniona od dwóch aspektów: formy przekazania darowizny i jej wysokości.
Darowizna środków pieniężnych dokonana w formie przelewu skorzysta ze zwolnienia z opodatkowania na gruncie art. 4 a ustawy o podatku od spadków i darowizn z zastrzeżeniem następujących warunków:
– darowizna dokonana na rzecz osoby będącej w tzw. grupie zerowej
– nastąpi złożenie zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności środków pieniężnych,
– obdarowany udokumentuje otrzymanie darowizny dowodem przekazania na jego rachunek płatniczy, rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
W przypadku darowizny środków pieniężnych dokonanej w gotówce, to jest „z ręki do ręki” podatku nie zapłacimy jedynie od darowizny o wartości niższej niż kwota wolna od podatku. Kiedy darowizna będzie wyższa od kwoty wolnej od podatku podatek należy zapłacić. Obowiązek podatkowy powstaje także wtedy kiedy jest to darowizna w rodzinie, tj. darowizna zstępny wstępny darowizna wstępny zstępny, gdyż nie jesteśmy w stanie spełnić ww. warunków dających podstawy do zwolnienia, które ustawodawca zastrzegł jedynie dla darowizn czynionych bezgotówkowo.
Czy darowiznę można odwołać?
Zgodnie z treścią kodeksu cywilnego darowiznę można odwołać w przypadku rażącej niewdzięczności obdarowanego. Niewdzięcznością jest popełnienie przestępstwa przeciwko darczyńcy bądź uporczywe działanie wbrew obowiązkom rodzinnym. Zgodnie z przepisem art. 902 k.c. przepisów o odwołaniu darowizny nie stosuje się, gdy darowizna czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z zasad współżycia społecznego. O odwołaniu darowizny należy poinformować obdarowanego na piśmie i wezwać go do zwrotnego przeniesienia darowizny na rzecz darczyńcy. Jeżeli przedmiotem umowy darowizny jest nieruchomość przeniesienie powinno odbyć się u notariusza w formie aktu notarialnego.
Umowa darowizny – dane potrzebne do sporządzenia aktu notarialnego.
Do sporządzenia umowy darowizny konieczne jest wskazanie: wartości darowanego składnika majątkowego, stopnia pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą i obdarowanym, stanów cywilnych stron umowy, numerów i serii dokumentów tożsamości, którymi strony będą legitymowały się podczas odczytywania aktu notarialnego, adresów zamieszkania stron, imion ich rodziców, numerów PESEL stron oraz numeru księgi wieczystej darowanej nieruchomości.
Umowa darowizny - dokumenty potrzebne do przygotowania aktu.
Do umowy darowizny niezbędne jest przedłożenie:
– podstawy nabycia darowanego składnika majątkowego, tj. dokumentu potwierdzającego jego nabycie przez zbywcę, np. akt notarialny nabycia, postanowienie sądu stwierdzające nabycie, przydział lokalu, akt poświadczenia dziedziczenia, decyzję administracyjną czy inne (w przypadku, gdy nabycie nastąpiło w drodze dziedziczenia niezależnie od daty lub w drodze darowizny dokonanej po 1 stycznia 2007 roku, niezbędne jest przedłożenie zaświadczenia wydanego przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego, że spadek lub darowizna zgłoszone zostały do opodatkowania, a podatek został zapłacony, nie należał się, zobowiązanie uległo przedawnieniu),
– zawartych przez strony umów małżeńskich majątkowych, np. rozdzielności (tzw. intercyza) czy umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej.
Pozostałe dokumenty są różne w zależności od rodzaju darowanego składnika majątkowego i tak:
a) do darowizny spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego – zaświadczenie wydane przez spółdzielnie mieszkaniową o przysługującym prawie do lokalu mieszkalnego,
b) do darowizny mieszkania, lokalu mieszkalnego / użytkowego – wypis z rejestru gruntów i wypis z kartoteki lokali,
c) do darowizny niezabudowanej działki, nieruchomości gruntowej lub nieruchomości rolnej – wypis z rejestru gruntów ewentualnie wyrys z mapy ewidencyjnej,
d) działki zabudowanej domem – wypis z rejestru gruntów i wypis z kartoteki budynków ewentualnie wyrys z mapy ewidencyjnej.
Ile kosztuje umowa darowizny?
Umowa darowizny wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów, które obejmują:
– wynagrodzenie notariusza, którego wysokość zależy od wartości darowanego składnika majątkowego oraz koszt wypisów aktu notarialnego, określone w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek notarialnych,
– opłatę sądową związaną z wpisem obdarowanego do księgi wieczystej,
– ewentualny podatek od spadków i darowizn.
Wszystkie poniesione koszty wraz z podstawa prawną ich pobrania są wskazane przez notariusza w akcie notarialnym umowy darowizny.
Potrzebujesz porady w swojej sprawie?
Zachęcam do kontaktu za pomocą formularza umieszczonego poniżej strony
Zapytanie on-line
Jeśli mają Państwo jakiekolwiek zapytania zachęcam do skorzystania z formularza kontaktowego